رفتن به محتوای اصلی
حسابدار من
ابزارهای رایگان

محاسبه گردش موجودی کالا؛ موجودی انبار چقدر سریع فروش می‌رود؟

نسبت گردش موجودی کالا نشان می‌دهد میانگین موجودی انبار در یک دوره چند بار فروخته و جایگزین شده است و از تقسیم بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته بر میانگین موجودی به دست می‌آید. با بهای تمام‌شده ۱۲ میلیارد ریال و میانگین موجودی ۲ میلیارد ریال، گردش ۶ بار در سال و دوره گردش حدود ۶۱ روز است.

گردش موجودی و دوره گردش را حساب کنید

برای کل دوره، از صورت سود و زیان

روز

نتیجه

نسبت گردش موجودی کالا
۶ بار
دوره گردش موجودی کالا
۶۰٫۸ روز

میانگین روزهایی که هر کالا پیش از فروش در انبار می‌ماند.

میانگین موجودی کالا (ریال)
۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٫۰۰

در مرورگر شما اجرا می‌شود و چیزی که وارد می‌کنید به سرور ارسال نمی‌شود.

فرمول گردش موجودی کالا

گردش موجودی، آنچه را به بهای تمام‌شده فروخته‌اید با موجودی‌ای که معمولاً نگه می‌دارید مقایسه می‌کند. هر دو طرف به بهای تمام‌شده سنجیده می‌شوند تا سود فروش نسبت را بزرگ‌تر از واقع نشان ندهد.

میانگین موجودی کالا
میانگین موجودی = (موجودی اول دوره + موجودی پایان دوره) ÷ ۲
نسبت گردش موجودی
گردش موجودی = بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته ÷ میانگین موجودی
دوره گردش موجودی
دوره گردش = تعداد روزهای دوره ÷ نسبت گردش موجودی
روش دیگر
دوره گردش = (میانگین موجودی ÷ بهای تمام‌شده) × تعداد روزهای دوره

برای سال ۳۶۵ روز، برای فصل ۹۰ روز و برای ماه ۳۰ روز در نظر بگیرید. ارقام ماهانه را پیش از مقایسه با معیارهای سالانه، سالانه کنید.

مثال عددی: فروشگاه لوازم ساختمانی

یک فروشگاه لوازم ساختمانی سال را با ۱٫۶ میلیارد ریال موجودی کالا به بهای تمام‌شده شروع می‌کند و با ۲٫۴ میلیارد ریال به پایان می‌برد. بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته در صورت سود و زیان ۱۲ میلیارد ریال است.

میانگین موجودی (۱٫۶ + ۲٫۴) ÷ ۲ = ۲ میلیارد ریال است. گردش موجودی ۱۲ ÷ ۲ = ۶ بار و دوره گردش ۳۶۵ ÷ ۶ = ۶۰٫۸ روز می‌شود. اگر فروشگاه بتواند همین فروش را با میانگین ۱٫۵ میلیارد ریال موجودی انجام دهد، گردش به ۸ بار می‌رسد و ۵۰۰ میلیون ریال نقدینگی آزاد می‌شود.

گردش موجودی در سطوح مختلف موجودی (میلیون ریال)
میانگین موجودیبهای تمام‌شده کالای فروش‌رفتهگردش (بار)دوره گردش (روز)
۳٬۰۰۰۱۲٬۰۰۰۴٫۰۹۱٫۳
۲٬۰۰۰۱۲٬۰۰۰۶٫۰۶۰٫۸
۱٬۵۰۰۱۲٬۰۰۰۸٫۰۴۵٫۶
۱٬۰۰۰۱۲٬۰۰۰۱۲٫۰۳۰٫۴

فرض‌های این محاسبه

  • موجودی کالا و بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته هر دو به بهای تمام‌شده و با یک روش ارزیابی (FIFO یا میانگین موزون) سنجیده شده‌اند.
  • میانگین ساده موجودی اول و پایان دوره نماینده موجودی نگهداری‌شده در طول دوره است. در کسب‌وکارهای فصلی، میانگین مانده پایان ۱۲ ماه را بگیرید.
  • دوره هر دو رقم یکی است: بهای تمام‌شده یک سال کامل در برابر مانده‌های موجودی همان سال.
  • کاهش ارزش موجودی تا خالص ارزش فروش در مانده پایان دوره منظور شده است.

نسبت گردش موجودی مناسب چقدر است؟

گردش مناسب گردشی است که با صنعت شما هم‌خوان باشد و در طول زمان بهتر شود. فروشگاه‌های مواد غذایی و کالاهای تند مصرف سالی ۱۲ تا ۲۰ بار یا بیشتر گردش دارند، خرده‌فروشی‌های عمومی اغلب ۴ تا ۸ بار و فروشندگان ماشین‌آلات سنگین یا طلا و جواهر ۲ تا ۴ بار.

ابتدا خودتان را با سال‌های قبل مقایسه کنید. کاهش نسبت یعنی موجودی سریع‌تر از فروش انباشته می‌شود؛ نقدینگی قفل می‌شود و خطر کالای راکد و منسوخ بالا می‌رود. نسبت خیلی بالا هم می‌تواند نشانه انبارداری بهینه باشد و هم نشانه کمبودهای مکرر که فروش را از دست می‌دهد.

چرا بهای تمام‌شده و نه مبلغ فروش؟

موجودی کالا در ترازنامه به بهای تمام‌شده ثبت می‌شود، پس صورت کسر هم باید به بهای تمام‌شده باشد. تقسیم فروش بر موجودی، قیمت فروش را با بهای خرید مخلوط می‌کند و کسب‌وکار پرسود را پرگردش‌تر از واقع نشان می‌دهد.

در دوره‌های تورمی، بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته و موجودی پایان دوره هر دو با قیمت‌های تازه‌تر سنجیده می‌شوند و بسته به روش ارزیابی (FIFO یا میانگین موزون) نسبت متفاوتی می‌دهند. هنگام مقایسه دو شرکت، روش ارزیابی آن‌ها را هم ببینید.

چطور گردش موجودی را بهتر کنیم؟

گردش سریع‌تر معمولاً از خرید متناسب با تقاضا به دست می‌آید، نه از کم کردن موجودی همه کالاها.

  • با گزارش سن موجودی، کالاهای کم‌گردش را پیدا کنید و کالاهایی را که ۱۸۰ روز فروش نرفته‌اند تعیین تکلیف کنید.
  • جایی که هزینه سفارش اجازه می‌دهد، مقدار کمتر و دفعات بیشتر سفارش دهید؛ ماشین حساب مقدار اقتصادی سفارش این توازن را نشان می‌دهد.
  • نقطه سفارش را از زمان تحویل واقعی تأمین‌کننده تعیین کنید، نه از عادت.
  • گردش را برای هر کالا یا گروه کالا بسنجید، نه فقط در جمع؛ چند قلم راکد می‌توانند پشت یک میانگین خوب پنهان شوند.

مراحل محاسبه گردش موجودی کالا

  1. ۱

    بهای تمام‌شده را بردارید

    بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته دوره را از صورت سود و زیان بردارید.

  2. ۲

    موجودی اول و پایان دوره

    مانده موجودی کالا در ابتدا و پایان همان دوره را از ترازنامه بردارید.

  3. ۳

    میانگین بگیرید

    موجودی اول و پایان دوره را جمع و بر ۲ تقسیم کنید، یا برای کالای فصلی میانگین مانده‌های ماهانه را بگیرید.

  4. ۴

    تقسیم کنید

    بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته را بر میانگین موجودی تقسیم کنید تا نسبت گردش به دست آید.

  5. ۵

    به روز تبدیل کنید

    تعداد روزهای دوره را بر نسبت گردش تقسیم کنید تا دوره گردش موجودی کالا به دست آید.

پرسش و پاسخ

پرسش‌های متداول

گردش موجودی ۵ یعنی چه؟

یعنی کسب‌وکار در طول سال میانگین موجودی‌اش را پنج بار فروخته و دوباره خریده است. به زبان روز، هر کالا به‌طور میانگین حدود ۳۶۵ ÷ ۵ = ۷۳ روز پیش از فروش در انبار مانده است.

آیا گردش موجودی بالاتر همیشه بهتر است؟

نه همیشه. گردش بالاتر نقدینگی را آزاد و خطر کالای راکد را کم می‌کند، اما اگر حاصل موجودی بیش از حد کم باشد، با کمبود کالا فروش از دست می‌رود و خرید فوری گران‌تر تمام می‌شود. آن را کنار حاشیه سود ناخالص ببینید.

فرق گردش موجودی با دوره گردش موجودی چیست؟

هر دو یک چیز را با دو واحد می‌سنجند. گردش می‌گوید موجودی در دوره چند بار فروخته شده و دوره گردش همین را به میانگین روزهای نگهداری کالا تبدیل می‌کند: دوره گردش = تعداد روزهای دوره ÷ نسبت گردش.

میانگین موجودی بگیریم یا موجودی پایان دوره؟

میانگین موجودی. موجودی پایان دوره به‌تنهایی ممکن است در تاریخ ترازنامه، مثلاً بعد از یک خرید بزرگ شب عید، غیرعادی بالا یا پایین باشد و نسبت را منحرف کند.

گردش موجودی چه ربطی به چرخه تبدیل وجه نقد دارد؟

دوره گردش موجودی کالا بخش اول چرخه تبدیل وجه نقد است. دوره وصول مطالبات را به آن اضافه و دوره پرداخت بدهی‌ها را کم کنید تا کل چرخه به دست آید؛ ماشین حساب چرخه تبدیل وجه نقد این کار را انجام می‌دهد.

ابزارهای رایگان دیگر

همه ابزارها

این عددها را از دفاتر واقعی‌تان بگیرید

حسابدار من نقطه سربه‌سر، ۱۹ نسبت مالی و انحراف بودجه را از اسناد قطعی شما و برای همه کسب‌وکارهایتان حساب می‌کند.