محاسبه چرخه تبدیل وجه نقد؛ پول شما چند روز در کار می‌ماند؟
چرخه تبدیل وجه نقد تعداد روزهای بین پرداخت بهای کالا به تأمین‌کننده و وصول وجه از مشتری است: دوره گردش موجودی کالا به‌علاوه دوره وصول مطالبات منهای دوره پرداخت بدهی‌ها. با ۶۱ روز نگهداری کالا، ۴۶ روز وصول و ۴۲ روز پرداخت، چرخه حدود ۶۴ روز است.
چرخه تبدیل وجه نقد و سرمایه در گردش را حساب کنید
اگر دارید، میانگین مانده دوره را وارد کنید
اگر دارید، میانگین مانده دوره را وارد کنید
اگر دارید، میانگین مانده دوره را وارد کنید
نتیجه
- چرخه تبدیل وجه نقد
- ۶۴٫۳ روز
- دوره گردش موجودی کالا
- ۶۰٫۸ روز
- دوره وصول مطالبات
- ۴۵٫۶ روز
- دوره پرداخت بدهی‌ها
- ۴۲٫۱ روز
- سرمایه در گردش (ریال)
- ۱۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٫۰۰
- نسبت جاری
- ۱٫۷ ×
روزهایی از فعالیت که پیش از وصول از مشتری، خودتان تأمین مالی می‌کنید.
دارایی‌های جاری منهای بدهی‌های جاری.
در مرورگر شما اجرا می‌شود و چیزی که وارد می‌کنید به سرور ارسال نمی‌شود.
فرمول چرخه تبدیل وجه نقد
هر جزء یک قلم ترازنامه را به تعداد روز فعالیت تبدیل می‌کند. موجودی کالا و بدهی‌های تجاری با بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته و مطالبات با فروش سنجیده می‌شوند.
- دوره گردش موجودی کالا
- موجودی کالا ÷ بهای تمام‌شده × تعداد روزها
- دوره وصول مطالبات
- مطالبات تجاری ÷ فروش × تعداد روزها
- دوره پرداخت بدهی‌ها
- بدهی‌های تجاری ÷ بهای تمام‌شده × تعداد روزها
- چرخه تبدیل وجه نقد
- دوره گردش موجودی + دوره وصول مطالبات - دوره پرداخت بدهی‌ها
- سرمایه در گردش
- دارایی‌های جاری - بدهی‌های جاری
برخی تحلیلگران دوره پرداخت را بر اساس خرید دوره به جای بهای تمام‌شده حساب می‌کنند. هر تعریفی را انتخاب کردید، در همه دوره‌ها همان را به کار ببرید تا روند معنادار باشد.
مثال عددی: یک شرکت بازرگانی عمده‌فروش
یک عمده‌فروش ۱۲۰ میلیارد ریال فروش سالانه و ۷۸ میلیارد ریال بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته دارد. به‌طور میانگین ۱۳ میلیارد ریال موجودی کالا، ۱۵ میلیارد ریال طلب از مشتریان (حساب‌ها و چک‌های دریافتنی) و ۹ میلیارد ریال بدهی به تأمین‌کنندگان دارد.
دوره گردش موجودی ۱۳ ÷ ۷۸ × ۳۶۵ = ۶۰٫۸ روز، دوره وصول مطالبات ۱۵ ÷ ۱۲۰ × ۳۶۵ = ۴۵٫۶ روز و دوره پرداخت بدهی‌ها ۹ ÷ ۷۸ × ۳۶۵ = ۴۲٫۱ روز است. چرخه تبدیل وجه نقد ۶۰٫۸ + ۴۵٫۶ - ۴۲٫۱ = ۶۴٫۳ روز می‌شود. اگر مطالبات ۱۰ روز زودتر وصول شود، حدود ۱۲۰ ÷ ۳۶۵ × ۱۰ ≈ ۳٫۳ میلیارد ریال نقدینگی آزاد می‌شود.
| جزء | مانده | مبنای سنجش | روز |
|---|---|---|---|
| موجودی کالا | ۱۳ | بهای تمام‌شده ۷۸ | ۶۰٫۸ |
| مطالبات تجاری | ۱۵ | فروش ۱۲۰ | ۴۵٫۶ |
| بدهی‌های تجاری | ۹ | بهای تمام‌شده ۷۸ | (۴۲٫۱) |
| چرخه تبدیل وجه نقد | ۶۴٫۳ |
فرض‌های این محاسبه
- بیشتر فروش نسیه است؛ فروش نقدی دوره وصول واقعی را کوتاه‌تر می‌کند، پس اگر می‌توانید فقط فروش نسیه را وارد کنید.
- مانده‌ها میانگین دوره هستند، یا دست‌کم نماینده آن.
- مطالبات و بدهی‌ها فقط تجاری‌اند و در صورت امکان بدون مالیات بر ارزش افزوده.
- برای همه اجزا تعداد روز یکسانی به کار رفته است.
چرخه تبدیل وجه نقد مناسب چقدر است؟
هرچه کوتاه‌تر بهتر، به شرطی که فروش یا اعتبار نزد تأمین‌کننده را از دست ندهید. خرده‌فروشی که نقدی می‌فروشد و ۶۰ روزه به تأمین‌کننده پرداخت می‌کند می‌تواند چرخه منفی داشته باشد، در حالی که تولیدکنندگان با دوره ساخت طولانی و فروش اعتباری معمولاً ۹۰ روز یا بیشتر چرخه دارند.
در بازار ایران که فروش با چک مدت‌دار رایج است، دوره وصول مطالبات را با احتساب چک‌های دریافتنی و اسناد در جریان وصول حساب کنید؛ وگرنه چرخه کوتاه‌تر از واقع به نظر می‌رسد و کمبود نقدینگی غافلگیرتان می‌کند.
سرمایه در گردش در برابر چرخه تبدیل وجه نقد
سرمایه در گردش یک مبلغ است: دارایی‌های جاری منهای بدهی‌های جاری در تاریخ ترازنامه. چرخه تبدیل وجه نقد یک مدت زمان است: هر ریالی که در عملیات خرج می‌شود چند روز طول می‌کشد تا برگردد.
این دو با هم به دو پرسش پاسخ می‌دهند: پشتوانه کوتاه‌مدت امروز شما چقدر است و کسب‌وکار با چه سرعتی خرید را دوباره به پول نقد تبدیل می‌کند. کسب‌وکار در حال رشد با چرخه طولانی، هر ماه سرمایه در گردش بیشتری لازم دارد؛ به همین دلیل شرکت سودده هم ممکن است با کمبود نقدینگی روبه‌رو شود.
راه‌های کوتاه کردن چرخه
هر جزء اهرم‌های خودش را دارد.
- موجودی کالا: کالاهای کم‌گردش را کم کنید و نزدیک به تقاضا سفارش دهید؛ محاسبه گردش موجودی کالا را ببینید.
- مطالبات: هم‌زمان با تحویل صورت‌حساب صادر کنید، مطالبات سررسیدگذشته را هر هفته پیگیری کنید و سررسید چک‌ها را کوتاه‌تر کنید.
- بدهی‌ها: شرایط پرداختی متناسب با چرخه خودتان مذاکره کنید و سر موعد بپردازید، نه زودتر، مگر اینکه تخفیف نقدی ارزشش را داشته باشد.
- سقف اعتبار مشتریان را با گزارش مانده طرف حساب‌ها مرور کنید.
مراحل محاسبه چرخه تبدیل وجه نقد
- ۱
ارقام را جمع کنید
فروش و بهای تمام‌شده دوره و میانگین مانده موجودی کالا، مطالبات و بدهی‌های تجاری را بردارید.
- ۲
دوره گردش موجودی
موجودی کالا را بر بهای تمام‌شده تقسیم و در تعداد روزهای دوره ضرب کنید.
- ۳
دوره وصول مطالبات
مطالبات تجاری را بر فروش تقسیم و در تعداد روزهای دوره ضرب کنید.
- ۴
دوره پرداخت بدهی‌ها
بدهی‌های تجاری را بر بهای تمام‌شده تقسیم و در تعداد روزهای دوره ضرب کنید.
- ۵
ترکیب کنید
دوره گردش موجودی و دوره وصول را جمع و دوره پرداخت را از آن کم کنید.
پرسش‌های متداول
چرخه تبدیل وجه نقد منفی یعنی چه؟
یعنی پیش از آنکه به تأمین‌کننده پول بدهید از مشتری وجه را می‌گیرید و در عمل تأمین‌کنندگان موجودی شما را تأمین مالی می‌کنند. فروشگاه‌های زنجیره‌ای و بازارهای اینترنتی اغلب چنین وضعی دارند.
فرق چرخه عملیاتی با چرخه تبدیل وجه نقد چیست؟
چرخه عملیاتی جمع دوره گردش موجودی و دوره وصول مطالبات است: از خرید کالا تا وصول وجه فروش آن. چرخه تبدیل وجه نقد مدت پرداخت به تأمین‌کننده را کم می‌کند، پس فقط روزهایی را می‌سنجد که خودتان تأمین مالی می‌کنید.
آیا چرخه طولانی همیشه بد است؟
لزوماً نه. برخی صنایع دوره تولید طولانی دارند یا برای جذب مشتری اعتبار طولانی می‌دهند. مهم این است که سرمایه در گردش یا تسهیلات لازم برای آن را داشته باشید و چرخه رو به افزایش نباشد.
کسب‌وکار خدماتی هم چرخه تبدیل وجه نقد دارد؟
بله، بدون جزء موجودی کالا. در کسب‌وکار خدماتی بدون موجودی، چرخه برابر دوره وصول مطالبات منهای دوره پرداخت بدهی‌هاست و کار انجام‌شده‌ای که هنوز صورت‌حساب نشده مانند موجودی رفتار می‌کند.
فرق سرمایه در گردش با وجه نقد چیست؟
سرمایه در گردش علاوه بر وجه نقد، مطالبات، موجودی کالا و پیش‌پرداخت‌ها را هم شامل می‌شود و بدهی‌های کوتاه‌مدت از آن کم می‌شود. ممکن است سرمایه در گردش مثبت باشد و باز هم کمبود نقدینگی داشته باشید، اگر بیشتر آن در انبار و نزد مشتریان باشد.
ابزارهای رایگان دیگر
همه ابزارها- محاسبه اقساط واممبلغ قسط ماهانه، کل سود و جدول اقساط با سهم سود و اصل هر قسط.
- محاسبه نسبت‌های مالییازده نسبت کلیدی نقدینگی، اهرمی، سودآوری و فعالیت از چند رقم صورت‌های مالی.
- محاسبه نقطه سربهسرتعداد و مبلغ فروشی که هزینههای ثابت را میپوشاند، بههمراه فروش لازم برای سود هدف و حاشیه ایمنی.
- محاسبه مالیات بر ارزش افزودهافزودن ارزش افزوده به مبلغ خالص یا جدا کردن آن از مبلغ کل فاکتور، با هر نرخی.
این عددها را از دفاتر واقعی‌تان بگیرید
حسابدار من نقطه سربه‌سر، ۱۹ نسبت مالی و انحراف بودجه را از اسناد قطعی شما و برای همه کسب‌وکارهایتان حساب می‌کند.