تعریف
روش اولین صادره از اولین وارده (FIFO) روش ارزیابی موجودی است که فرض میکند قدیمیترین کالای موجود زودتر فروخته یا مصرف میشود. بنابراین بهای تمامشده کالای فروشرفته با قدیمیترین قیمتهای خرید و موجودی پایان دوره با تازهترین قیمتها محاسبه میشود. استاندارد حسابداری شماره ۸ ایران و IAS 2 این روش را میپذیرند.
توضیح بیشتر
در FIFO هر ورود یک لایه بها میسازد. هنگام صدور کالا، سیستم ابتدا قدیمیترین لایه را مصرف میکند و فقط وقتی تمام شد سراغ لایه بعد میرود. جریان فیزیکی کالا لازم نیست همین باشد؛ FIFO یک فرض جریان بهاست.
در دوره تورمی، FIFO بهای تمامشده فروش کمتر و سود بیشتری از میانگین موزون نشان میدهد و موجودی ترازنامه به قیمت روز نزدیکتر است؛ در شرایط تورم بالای ایران این اختلاف میتواند قابل توجه باشد و بر مالیات عملکرد هم اثر میگذارد. برای هر گروه کالای مشابه یک روش انتخاب و پیوسته اجرا کنید، چون تغییر روش سود گزارششده را تغییر میدهد.
در حسابدار من هر کالا میتواند FIFO، میانگین موزون متحرک یا بهای استاندارد داشته باشد و هر گردش انبار سند حسابداری تراز میسازد. دو روش را با ارقام خودتان در ماشین حساب مقایسه FIFO و میانگین موزون مقایسه کنید.
فرمول
بهای تمامشده فروش = Σ (تعداد صادره از هر لایه × بهای واحد همان لایه)، از قدیمیترین لایه
موجودی پایان دوره = موجودی اول دوره + خرید - بهای تمامشده فروش
مثال: دو خرید و یک فروش
فروشگاهی ۱۰۰ واحد به ۱۰۰ هزار ریال و سپس ۲۰۰ واحد به ۱۲۰ هزار ریال میخرد و ۱۵۰ واحد میفروشد. FIFO ابتدا ۱۰۰ واحد قدیمی و سپس ۵۰ واحد از خرید دوم را صادر میکند (ارقام جدول به هزار ریال).
| FIFO | میانگین موزون | |
|---|---|---|
| بهای تمامشده فروش (۱۵۰ واحد) | ۱۰۰ × ۱۰۰ + ۵۰ × ۱۲۰ = ۱۶٬۰۰۰ | ۱۵۰ × ۱۱۳٫۳۳ = ۱۷٬۰۰۰ |
| موجودی پایان دوره (۱۵۰ واحد) | ۱۵۰ × ۱۲۰ = ۱۸٬۰۰۰ | ۱۵۰ × ۱۱۳٫۳۳ = ۱۷٬۰۰۰ |
| جمع بهای کالای آماده فروش | ۳۴٬۰۰۰ | ۳۴٬۰۰۰ |