تعریف
میانگین موزون روش ارزیابی موجودی است که هر واحد صادره را به میانگین بهای واحدهای موجود، موزون بر اساس تعداد، ارزیابی میکند. در سیستم دائمی، میانگین پس از هر ورود دوباره محاسبه میشود که به آن میانگین موزون متحرک میگویند و در سیستم ادواری یک بار برای کل دوره محاسبه میشود.
توضیح بیشتر
میانگین متحرک فقط وقتی تغییر میکند که کالا با بهای متفاوت وارد شود. صدور کالا میانگین را تغییر نمیدهد و فقط واحدها را به میانگین جاری خارج میکند. به همین دلیل کارت کالا ساده خوانده میشود و نوسان قیمت خریدها هموار میشود؛ این روش در بازار ایران که قیمت خرید مدام تغییر میکند بسیار رایج است.
نسخه ادواری، کل بهای موجودی اول دوره و همه خریدها را بر کل تعداد کالای آماده فروش تقسیم میکند و یک نرخ را برای همه صدورهای دوره به کار میبرد. محاسبه دستی آن سادهتر است اما تا پایان دوره نمیتوان صدور را ارزیابی کرد.
استاندارد حسابداری شماره ۸ ایران میانگین موزون را برای اقلام قابل جایگزینی میپذیرد. در حسابدار من کالاهایی که روش میانگین موزون متحرک دارند با هر ورود، از جمله هزینههای جانبی خرید، دوباره ارزیابی میشوند و صدورها خودکار با میانگین جاری ثبت میشوند.
فرمول
میانگین پس از ورود = (ارزش موجودی + ارزش ورودی) ÷ (تعداد موجودی + تعداد ورودی)
ارزش صدور = تعداد صادره × میانگین جاری
مثال: کارت کالا با میانگین موزون متحرک (هزار ریال)
موجودی اول دوره ۱۰۰ واحد به ۱۰۰ هزار ریال است. ۲۰۰ واحد به ۱۲۰ هزار ریال وارد، ۱۵۰ واحد صادر و سپس ۱۰۰ واحد به ۱۳۰ هزار ریال وارد میشود.
| گردش | تعداد | بهای واحد | مبلغ | مانده تعداد | مانده مبلغ | میانگین |
|---|---|---|---|---|---|---|
| اول دوره | ۱۰۰ | ۱۰۰ | ۱۰٬۰۰۰ | ۱۰۰ | ۱۰٬۰۰۰ | ۱۰۰ |
| ورود | ۲۰۰ | ۱۲۰ | ۲۴٬۰۰۰ | ۳۰۰ | ۳۴٬۰۰۰ | ۱۱۳٫۳۳ |
| صدور | (۱۵۰) | ۱۱۳٫۳۳ | (۱۷٬۰۰۰) | ۱۵۰ | ۱۷٬۰۰۰ | ۱۱۳٫۳۳ |
| ورود | ۱۰۰ | ۱۳۰ | ۱۳٬۰۰۰ | ۲۵۰ | ۳۰٬۰۰۰ | ۱۲۰ |