تعریف
صورت مغایرت بانکی مانده حساب بانک در دفتر کل را با مانده صورت‌حساب بانک در همان تاریخ مقایسه می‌کند و هر اختلاف را توضیح می‌دهد. چک‌های پرداختی که هنوز وصول نشده‌اند، واریزهای در راه، کارمزد و سود سپرده ثبت‌نشده و اشتباهات ثبت، اقلام رایج مغایرت‌اند. از مهم‌ترین کنترل‌های پایان ماه است.
توضیح بیشتر
اختلاف‌ها دو دسته‌اند. اقلام زمانی (چک‌های پرداختی وصول‌نشده و واریزهای در راه) در دفاتر ثبت شدهاند و به‌زودی در صورت‌حساب بانک می‌آیند، پس سند لازم ندارند. اقلام اصلاحی دفاتر (کارمزد بانک، سود سپرده، برداشت‌های مستقیم و چک‌های برگشتی مشتریان) در صورت‌حساب هست اما در دفاتر نیست و باید سند شوند.
مغایرت‌گیری وقتی کامل است که مانده اصلاح‌شده دفاتر با مانده اصلاح‌شده بانک برابر شود. همه حسابهای بانکی را ماهانه مغایرت‌گیری کنید، اقلام قدیمی را پیگیری کنید و صورت مغایرت امضاشده را نگه دارید. آن را در چک‌لیست بستن حسابهای پایان ماه بگذارید و پس از آن تاریخ قفل تعیین کنید.
مثال: مغایرت‌گیری حساب جاری شرکت
در پایان اسفند مانده بانک در دفاتر ۱٬۸۹۵ میلیون ریال و مانده صورت‌حساب بانک ۲٬۰۳۰ میلیون ریال است. چک پرداختی ۲۰۰ میلیون ریالی به تأمین‌کننده هنوز وصول نشده، ۴۰ میلیون ریال واریز مشتری در راه است و ۳٫۵ میلیون ریال کارمزد و ۲۱٫۵ میلیون ریال برداشت مستقیم بانک در دفاتر ثبت نشده است. پس از ثبت ۲۵ میلیون ریال اقلام بانکی، هر دو طرف به ۱٬۸۷۰ میلیون ریال می‌رسند.
| طرف بانک | میلیون ریال | طرف دفاتر | میلیون ریال |
|---|---|---|---|
| مانده طبق صورت‌حساب بانک | ۲٬۰۳۰ | مانده طبق دفاتر | ۱٬۸۹۵ |
| کسر می‌شود: چک پرداختی وصول‌نشده | (۲۰۰) | کسر می‌شود: کارمزد بانک | (۳٫۵) |
| اضافه می‌شود: واریز در راه | ۴۰ | کسر می‌شود: برداشت مستقیم | (۲۱٫۵) |
| مانده اصلاح‌شده بانک | ۱٬۸۷۰ | مانده اصلاح‌شده دفاتر | ۱٬۸۷۰ |