تعریف
تنخواهگردان وجه نقد محدودی است که برای پرداخت هزینه‌های جزئی مثل پیک، پذیرایی، کرایه تاکسی یا لوازم‌التحریر در اختیار یک نفر، معمولاً تنخواه‌دار، قرار می‌گیرد. در روش تنخواه ثابت، سقف تنخواه ثابت است و با ارائه اسناد هزینه، دقیقاً به اندازه مبلغ خرج‌شده ترمیم میشود.
توضیح بیشتر
ایجاد تنخواه، وجه را از بانک به حساب تنخواهگردان منتقل می‌کند. هزینه‌ها تک‌تک سند نمی‌شوند: وقتی تنخواه رو به اتمام است، تنخواه‌دار صورت‌خلاصه هزینه‌ها را با فاکتورها و رسیدها ارائه می‌کند و یک سند ترمیم، هزینه‌ها را بدهکار و بانک را بستانکار می‌کند. مانده حساب تنخواه فقط با تغییر سقف تنخواه عوض میشود.
کنترل‌ها ساده اما ضروری‌اند: تنخواه‌دار مشخص، صندوق قفل‌دار، سقف هر پرداخت، شمارش سرزده و تطبیق در هر ترمیم. هر ترمیم یک سند حسابداری عادی است و در ردپای تغییرات دیده میشود. اگر تنخواه‌دار شخص مشخصی است، می‌توانید او را به‌عنوان طرف حساب در حساب تنخواه تعریف کنید.
مثال: ایجاد و ترمیم تنخواه ۵۰ میلیون ریالی
شرکتی تنخواه ۵۰ میلیون ریالی ایجاد می‌کند. در پایان ماه ۱۲ میلیون ریال نقد در صندوق است و اسناد هزینه پیک ۹ میلیون، ایاب و ذهاب ۱۶ میلیون و لوازم‌التحریر ۱۳ میلیون ریال، جمعاً ۳۸ میلیون ریال، ارائه میشود. سند ترمیم سه هزینه را بدهکار و بانک را ۳۸ میلیون ریال بستانکار می‌کند تا تنخواه دوباره ۵۰ میلیون ریال شود.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| هزینه پیک و پست | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| هزینه ایاب و ذهاب | ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| هزینه لوازم‌التحریر | ۱۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| موجودی نزد بانک | ۳۸٬۰۰۰٬۰۰۰ |