محاسبه استهلاک دارایی ثابت؛ جدول کامل به روش خط مستقیم و نزولی

برای محاسبه هزینه استهلاک قابل قبول در حساب مالیاتی، ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم تهیه جدول استهلاکات را به سازمان امور مالیاتی سپرده و تصویب آن با وزیر امور اقتصادی و دارایی است. در این جدول برای هر گروه از دارایی‌ها یا نرخ نزولی تعیین شده یا مدت استهلاک به روش خط مستقیم.

این ابزار نرخ‌های جدول را از پیش وارد نکرده است، چون نرخ هر قلم به طبقه دقیق دارایی بستگی دارد. نرخ یا مدت دارایی خود را از متن رسمی جدول بیابید و آن را در روش نزولی یا خط مستقیم وارد کنید. اگر برآورد شما از عمر مفید با جدول فرق دارد، تفاوت استهلاک دفتری و مالیاتی را در محاسبه درآمد مشمول مالیات تعدیل کنید.

روشی را انتخاب کنید که الگوی مصرف منافع اقتصادی دارایی را بهتر نشان می‌دهد. استانداردهای حسابداری ایران و استانداردهای بین‌المللی روش خاصی را ترجیح نمی‌دهند و فقط تطابق روش با الگوی مصرف را می‌خواهند.

در پایان هر دوره، هزینه استهلاک بدهکار و استهلاک انباشته بستانکار می‌شود. استهلاک انباشته یک حساب کاهنده است: حساب دارایی همان بهای تمام‌شده را نگه می‌دارد و بها منهای استهلاک انباشته، مبلغ دفتری در ترازنامه است.

برای مثال خط مستقیم بالا، سند اصلاحی سالانه چنین است: هزینه استهلاک ۱۸۰ میلیون ریال بدهکار، استهلاک انباشته ماشین‌آلات ۱۸۰ میلیون ریال بستانکار. در سرفصل حساب‌های ایرانی برای هر گروه دارایی ثابت حساب استهلاک انباشته جداگانه پیش‌بینی شده است.