تعریف
استهلاک انباشته جمع استهلاکی است که از زمان خرید یک دارایی ثابت برای آن منظور شده است. این حساب کاهنده دارایی با مانده بستانکار است؛ پس دارایی به بهای تمام‌شده اولیه می‌ماند و ترازنامه مبلغ دفتری خالص، یعنی بهای تمام‌شده منهای استهلاک انباشته، را نشان می‌دهد. هنگام فروش یا اسقاط دارایی حذف می‌شود.
توضیح بیشتر
در هر دوره سند اصلاحی، هزینه استهلاک را بدهکار و استهلاک انباشته را بستانکار میکند. در طول عمر مفید، مانده استهلاک انباشته بزرگ‌تر می‌شود تا بهای تمام‌شده منهای آن به ارزش اسقاط برسد.
نگه‌داری جداگانه بهای تمام‌شده و استهلاک انباشته نشان می‌دهد چه بخشی از دارایی‌ها مصرف شده و برای برنامه‌ریزی جایگزینی مفید است. ناوگانی که ۹۰ درصد بهایش مستهلک شده به‌زودی نوسازی می‌خواهد. برای محاسبه مالیاتی، نرخ‌ها و روش‌های جدول استهلاکات موضوع ماده ۱۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم ملاک است.
هنگام فروش دارایی، هم بهای تمام‌شده و هم استهلاک انباشته آن حذف می‌شود و تفاوت با مبلغ فروش، سود یا زیان فروش دارایی است. جدول استهلاک را با ماشین حساب استهلاک بسازید.
فرمول
مبلغ دفتری = بهای تمام‌شده - استهلاک انباشته
استهلاک سالانه خط مستقیم = (بهای تمام‌شده - ارزش اسقاط) ÷ عمر مفید
مثال: وانت در سه سال
یک وانت ۳ میلیارد ریال خریداری شده، عمر مفید ۵ سال و ارزش اسقاط ۵۰۰ میلیون ریال دارد. استهلاک خط مستقیم سالانه ۵۰۰ میلیون ریال است (ارقام به میلیون ریال).
| پایان سال | استهلاک سال | استهلاک انباشته | مبلغ دفتری |
|---|---|---|---|
| سال اول | ۵۰۰ | ۵۰۰ | ۲٬۵۰۰ |
| سال دوم | ۵۰۰ | ۱٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰ |
| سال سوم | ۵۰۰ | ۱٬۵۰۰ | ۱٬۵۰۰ |