تعریف
حذف معاملات بینشرکتی مرحله‌ای از تلفیق است که فروش، خرید، وام، مطالبات، بدهی‌ها و سود تحققنیافته میان شرکت‌های یک گروه را کنار می‌گذارد. پس از حذف، صورتهای مالی تلفیقی فقط معاملات با اشخاص بیرون از گروه را نشان می‌دهند و گروه از خودش درآمد یا طلب گزارش نمی‌کند.
توضیح بیشتر
هر شرکت گروه معاملات بینشرکتی را در دفاتر خودش بهطور عادی ثبت می‌کند: فروشنده فروش و حساب دریافتنی، خریدار خرید و حساب پرداختنی. این ثبت‌ها برای هر شخص حقوقی درست است، اما در سطح گروه یکدیگر را خنثی می‌کنند؛ پس هنگام تلفیق، سند حذفی می‌زنید که هر دو طرف را برگرداند.
حذف‌های رایج عبارت‌اند از: فروش بینشرکتی در برابر بهای تمام‌شده آن، مطالبات در برابر بدهی‌های بینشرکتی، وام‌های درون گروه و سود آن‌ها، سود سهام پرداختی درون گروه و سودی که هنوز در موجودی کالای خریداری‌شده از شرکت دیگر گروه مانده است.
حذف فقط وقتی درست انجام میشود که دو طرف با هم بخوانند. رایج‌ترین مشکل مغایرت است: فروشنده در ۳۱ اسفند ثبت کرده و خریدار در ۵ فروردین، یا یک طرف به ارز یا حساب دیگری ثبت کرده است. پیش از بستن دوره ماندههای بینشرکتی را تطبیق دهید. در حسابدار من گردش‌کار بینشرکتی سند خریدار را از سند قطعی فروشنده خودکار می‌سازد تا هر دو طرف از یک مبلغ و یک تاریخ شروع کنند. راهنمای خودکارسازی معاملات بینشرکتی روش کار را نشان می‌دهد.
مثال: حذف فروش بینشرکتی
شرکت مادر کالایی با بهای تمام‌شده ۶۰۰ میلیون ریال را بهصورت نسیه به ۸۰۰ میلیون ریال به شرکت فرعی می‌فروشد. تا پایان سال، شرکت فرعی نیمی از کالا را به مشتریان بیرونی فروخته و نیم دیگر را به بهای ۴۰۰ میلیون ریال در انبار دارد.
در تلفیق، فروش و خرید ۸۰۰ میلیون ریالی، طلب و بدهی ۸۰۰ میلیون ریالی و ۱۰۰ میلیون ریال سود تحققنیافته در موجودی پایان دوره شرکت فرعی (نیمی از سود ناخالص ۲۰۰ میلیون ریالی) حذف میشود.
| سند حذفی (میلیون ریال) | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| فروش (مادر) / بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته (فرعی) | ۸۰۰ | ۸۰۰ |
| حساب‌های پرداختنی (فرعی) / حساب‌های دریافتنی (مادر) | ۸۰۰ | ۸۰۰ |
| بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته / موجودی کالا (سود تحققنیافته) | ۱۰۰ | ۱۰۰ |