تعریف
صورت سود و زیان درآمدها، هزینه‌ها و سود یا زیان حاصل یک کسب‌وکار را برای یک دوره، مثل یک ماه یا یک سال، گزارش میکند. در ارائه بر اساس کارکرد، از درآمد عملیاتی شروع میشود و با کسر بهای تمامشده، سود ناخالص، هزینههای عملیاتی، هزینههای مالی و مالیات به سود خالص می‌رسد.
توضیح بیشتر
هزینه‌ها را می‌توان بر اساس کارکرد (بهای تمامشده، فروش و توزیع، اداری و عمومی) یا بر اساس ماهیت (مواد، حقوق، استهلاک) طبقه‌بندی کرد. طبقه‌بندی بر اساس کارکرد حاشیه‌ها را روشن‌تر نشان می‌دهد و در ایران رایج‌تر است؛ ارائه بر اساس ماهیت برای کسب‌وکار کوچک ساده‌تر است. هر کدام را انتخاب کنید، بین دوره‌ها ثابت نگه دارید.
جمع‌های میانی داستان را تعریف می‌کنند. حاشیه سود ناخالص قدرت قیمت‌گذاری و کارایی تولید را نشان می‌دهد؛ سود عملیاتی نشان می‌دهد کسب‌وکار اصلی هزینههای سربار را می‌پوشاند یا نه؛ سود خالص همان چیزی است که پس از هزینه مالی و مالیات برای مالکان می‌ماند. مقایسه هر کدام با سال قبل یا بودجه از هر عدد منفردی مفیدتر است.
یادتان باشد سود با نقد یکی نیست. در مبنای تعهدی، فروش نسیه هنگام تحویل درآمد است حتی اگر مشتری سه ماه بعد بپردازد. صورت جریان‌های نقدی این فاصله را توضیح می‌دهد.
فرمول
سود ناخالص = درآمد عملیاتی - بهای تمامشده درآمدهای عملیاتی
سود عملیاتی = سود ناخالص - هزینههای فروش، اداری و عمومی
سود خالص = سود عملیاتی + سایر درآمدها - هزینههای مالی - مالیات بر درآمد
مثال: صورت سود و زیان بر اساس کارکرد
یک شرکت پخش با ۵۰ میلیارد ریال درآمد، ۳٫۸ میلیارد ریال سود خالص دارد؛ یعنی حاشیه سود خالص ۷٫۶ درصد (ارقام به میلیون ریال).
| سطر | مبلغ |
|---|---|
| درآمدهای عملیاتی | ۵۰٬۰۰۰ |
| بهای تمامشده درآمدهای عملیاتی | (۳۲٬۰۰۰) |
| سود ناخالص | ۱۸٬۰۰۰ |
| هزینههای فروش و توزیع | (۵٬۵۰۰) |
| هزینههای اداری و عمومی | (۷٬۰۰۰) |
| سود عملیاتی | ۵٬۵۰۰ |
| هزینههای مالی | (۷۰۰) |
| مالیات بر درآمد | (۱٬۰۰۰) |
| سود خالص | ۳٬۸۰۰ |