رفتن به محتوای اصلی
حسابدار من
واژه‌نامه

حقوق مالکانه

تعریف

حقوق مالکانه منافع باقی‌مانده مالکان در کسب‌وکار است؛ یعنی آنچه پس از کسر همه بدهی‌ها از دارایی‌ها باقی می‌ماند. از سرمایه آورده مالکان، اندوخته‌ها و سود انباشته تشکیل می‌شود. مانده طبیعی آن بستانکار است، با سود و افزایش سرمایه زیاد و با زیان و تقسیم سود کم می‌شود.

توضیح بیشتر

در شرکت‌ها، حقوق مالکانه معمولاً شامل سرمایه، اندوخته قانونی و سایر اندوخته‌ها و سود انباشته است. در شرکت‌های سهامی ایران، اندوخته قانونی طبق قانون تجارت از سود خالص هر سال کنار گذاشته می‌شود. در کسب‌وکار انفرادی، حساب سرمایه و برداشت مالک کافی است.

حساب‌های درآمد و هزینه حساب‌های موقت حقوق مالکانه‌اند: در پایان سال سند اختتامیه نتیجه خالص آن‌ها را به سود انباشته منتقل می‌کند. صورت تغییرات در حقوق مالکانه همه این گردش‌ها را توضیح می‌دهد.

فرمول

حقوق مالکانه = دارایی‌ها - بدهی‌ها

حقوق مالکانه پایان سال = حقوق مالکانه اول سال + سود خالص + افزایش سرمایه - سود تقسیمی

مثال: تغییرات حقوق مالکانه در یک سال

شرکتی سال را با ۸ میلیارد ریال حقوق مالکانه شروع می‌کند. سود خالص سال ۲٫۵ میلیارد ریال است، ۱ میلیارد ریال افزایش سرمایه نقدی دارد و ۱٫۵ میلیارد ریال سود تقسیم می‌کند. حقوق مالکانه پایان سال برابر ۸ + ۲٫۵ + ۱ - ۱٫۵ = ۱۰ میلیارد ریال است.

پرسش و پاسخ

پرسش‌های رایج درباره حقوق مالکانه

آیا حقوق مالکانه همان ارزش شرکت است؟

خیر. حقوق مالکانه ارزش دفتری بر پایه اندازه‌گیری‌های حسابداری است. ارزش بازار شرکت به جریان‌های نقدی آتی بستگی دارد و می‌تواند بسیار بیشتر یا کمتر باشد.

حقوق مالکانه منفی یعنی چه؟

یعنی زیان انباشته از سرمایه بیشتر شده و بدهی‌ها از دارایی‌ها پیشی گرفته‌اند؛ نشانه جدی ضعف توان پرداخت که در شرکت‌های سهامی می‌تواند تکالیف قانونی هم ایجاد کند.

اصطلاحات را در عمل ببینید

در یک دفتر واقعی سند تراز ثبت کنید، تراز آزمایشی بگیرید و سال مالی را ببندید. حساب‌های جدید برای شروع اعتبار رایگان می‌گیرند.