تعریف
حقوق مالکانه منافع باقیمانده مالکان در کسبوکار است؛ یعنی آنچه پس از کسر همه بدهیها از داراییها باقی میماند. از سرمایه آورده مالکان، اندوختهها و سود انباشته تشکیل میشود. مانده طبیعی آن بستانکار است، با سود و افزایش سرمایه زیاد و با زیان و تقسیم سود کم میشود.
توضیح بیشتر
در شرکتها، حقوق مالکانه معمولاً شامل سرمایه، اندوخته قانونی و سایر اندوختهها و سود انباشته است. در شرکتهای سهامی ایران، اندوخته قانونی طبق قانون تجارت از سود خالص هر سال کنار گذاشته میشود. در کسبوکار انفرادی، حساب سرمایه و برداشت مالک کافی است.
حسابهای درآمد و هزینه حسابهای موقت حقوق مالکانهاند: در پایان سال سند اختتامیه نتیجه خالص آنها را به سود انباشته منتقل میکند. صورت تغییرات در حقوق مالکانه همه این گردشها را توضیح میدهد.
فرمول
حقوق مالکانه = داراییها - بدهیها
حقوق مالکانه پایان سال = حقوق مالکانه اول سال + سود خالص + افزایش سرمایه - سود تقسیمی
مثال: تغییرات حقوق مالکانه در یک سال
شرکتی سال را با ۸ میلیارد ریال حقوق مالکانه شروع میکند. سود خالص سال ۲٫۵ میلیارد ریال است، ۱ میلیارد ریال افزایش سرمایه نقدی دارد و ۱٫۵ میلیارد ریال سود تقسیم میکند. حقوق مالکانه پایان سال برابر ۸ + ۲٫۵ + ۱ - ۱٫۵ = ۱۰ میلیارد ریال است.