تعریف
صورت تغییرات در حقوق مالکانه نشان می‌دهد هر جزء حقوق مالکانه، مثل سرمایه، اندوخته قانونی، سایر اندوخته‌ها و سود انباشته، از ابتدا تا پایان دوره چگونه تغییر کرده است. سود یا زیان دوره، سود سهام مصوب، افزایش یا کاهش سرمایه را گزارش می‌کند و مانده ابتدای دوره را به مانده پایان دوره می‌رساند.
توضیح بیشتر
این صورت معمولاً جدولی است: ستون برای هر جزء حقوق مالکانه و جمع، و سطر برای هر نوع تغییر. ارقام پایانی با بخش حقوق مالکانه ترازنامه و سطر سود با سود خالص صورت سود و زیان یکی است؛ پس صورت‌ها را به هم وصل می‌کند.
مالکان و بانک‌ها با آن می‌بینند کسب‌وکار چه مقدار از سودش را نگه داشته، چه مقدار تقسیم کرده و آیا سرمایه تازه‌ای وارد شده است. در شرکت‌های سهامی، انتقال به اندوخته قانونی (طبق قانون تجارت یک‌بیستم سود خالص تا رسیدن به یک‌دهم سرمایه) هم در این صورت دیده میشود.
خطای رایج، ثبت سود تقسیمی یا برداشت مالکان به‌عنوان هزینه است. این‌ها توزیع حقوق مالکانه‌اند، نه هزینه، و جایشان در این صورت است نه در صورت سود و زیان.
مثال: تغییرات حقوق مالکانه در یک سال
سود ۳٬۸۰۰، سود سهام مصوب ۱٬۲۰۰ و افزایش سرمایه ۱٬۰۰۰ میلیون ریال، جمع حقوق مالکانه را از ۸٬۹۰۰ به ۱۲٬۵۰۰ میلیون ریال می‌رساند. برای سادگی، اندوخته قانونی جدا نشده است.
| سرمایه | سود انباشته | جمع | |
|---|---|---|---|
| مانده ابتدای سال | ۵٬۰۰۰ | ۳٬۹۰۰ | ۸٬۹۰۰ |
| سود خالص سال | ۳٬۸۰۰ | ۳٬۸۰۰ | |
| سود سهام مصوب | (۱٬۲۰۰) | (۱٬۲۰۰) | |
| افزایش سرمایه | ۱٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰ | |
| مانده پایان سال | ۶٬۰۰۰ | ۶٬۵۰۰ | ۱۲٬۵۰۰ |