تعریف
سود ناخالص برابر فروش منهای بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته است و نشان می‌دهد کسب‌وکار پیش از هزینههای عملیاتی، هزینه مالی و مالیات چقدر از محصولاتش سود می‌برد. نسبت آن به فروش، حاشیه سود ناخالص نام دارد و معیار مهمی برای قدرت قیمت‌گذاری و کارایی خرید یا تولید است.
توضیح بیشتر
در صورت سود و زیان بر اساس کارکرد، سود ناخالص بین بهای تمام‌شده و هزینههای فروش، اداری و عمومی قرار می‌گیرد. کاهش حاشیه سود ناخالص معمولاً از افزایش قیمت خرید، تخفیف‌های بیشتر یا تغییر ترکیب فروش به سمت کالاهای کم‌سودتر خبر می‌دهد.
حاشیه سود با درصد سود روی بها (مارک‌آپ) یکی نیست: کالایی که ۶۰ هزار ریال خریده و ۱۰۰ هزار ریال فروخته شده، ۴۰ درصد حاشیه سود و ۶۶٫۷ درصد سود روی بهای خرید دارد. با ماشین حساب حاشیه سود و درصد سود این دو را به هم تبدیل کنید. سود ناخالص با حاشیه فروش هم فرق دارد که همه هزینههای متغیر را کم می‌کند.
فرمول
سود ناخالص = فروش - بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته
درصد حاشیه سود ناخالص = سود ناخالص ÷ فروش × ۱۰۰
مثال: حاشیه سود ناخالص یک فروشگاه اینترنتی
یک فروشگاه اینترنتی در سال ۲۵ میلیارد ریال فروش دارد و بهای تمام‌شده کالاهای فروش‌رفته با کرایه حمل خرید ۱۶ میلیارد ریال است. سود ناخالص ۹ میلیارد ریال و حاشیه سود ناخالص ۳۶ درصد است؛ یعنی از هر ۱۰۰ ریال فروش، ۳۶ ریال برای حقوق، اجاره، تبلیغات و مالیات باقی می‌ماند.