سود و زیان تسعیر ارز

فرض کنید به تأمین‌کننده خارجی بدهی ارزی دارید. اگر پیش از پرداخت ریال تضعیف شود، برای تسویه همان فاکتور ریال بیشتری لازم است و زیان تسعیر ثبت می‌کنید. اگر ریال تقویت شود، سود تسعیر دارید. در دریافتنی‌های ارزی برعکس است. در شرایط تورمی ایران، زیان تسعیر بدهی‌های ارزی معمولاً رقم قابل توجهی است.

در پایان هر دوره، اقلام پولی باز با نرخ پایان دوره تسعیر می‌شوند و تفاوت به‌عنوان سود یا زیان تحقق‌نیافته در صورت سود و زیان می‌آید. وقتی قلم تسویه شد، تفاوت مبلغ دفتری آخر با وجه واقعی پرداختی یا دریافتی بخش تحقق‌یافته است. استاندارد حسابداری شماره ۱۶ ایران هر دو را در سود و زیان دوره شناسایی می‌کند، جز موارد خاص.

تفاوت‌های تسعیر را در حساب‌های جداگانه نگه دارید، نه در فروش یا خرید، تا حاشیه سود مخدوش نشود. راهنمای حسابداری چندارزی سند تسعیر را مرحله به مرحله توضیح می‌دهد.

شرکتی با ارز پایه ریال فاکتور ۵٬۰۰۰ دلاری را با نرخ ۸۰۰٬۰۰۰ ریال ثبت می‌کند؛ بدهی ۴ میلیارد ریال است. یک ماه بعد با نرخ ۸۴۰٬۰۰۰ ریال پرداخت می‌کند که ۴٫۲ میلیارد ریال می‌شود.