تعریف
چک برگشتی چکی است که بانک محال‌علیه به دلیلی مثل کسری موجودی، مغایرت امضا یا دستور عدم پرداخت از پرداخت آن خودداری می‌کند و برای آن گواهی عدم پرداخت صادر می‌کند. در دفاتر دارنده، مبلغ چک از اسناد دریافتنی یا اسناد در جریان وصول خارج و دوباره به طلب از صادرکننده چک منتقل میشود.
توضیح بیشتر
بسیاری از شرکت‌ها چکهای برگشتی را در یک حساب معین جداگانه مثل «چکهای برگشتی» یا «اسناد واخواست‌شده» زیر دریافتنی‌ها نگه می‌دارند تا پیگیری حقوقی و وصول آن‌ها جدا از مطالبات عادی دیده شود. هزینه‌هایی مثل کارمزد بانک یا هزینه دادرسی، اگر قابل مطالبه از صادرکننده باشد، به حساب او و در غیر این صورت به هزینه منظور میشود.
چک برگشتی کیفیت مطالبات را پایین می‌آورد و باید در برآورد ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول لحاظ شود. اگر چک واگذارشده به بانک برگشت بخورد، در صورت مغایرت بانکی هم دیده میشود. مقررات صدور و برگشت چک و ثبت آن در سامانه صیاد بانک مرکزی ممکن است تغییر کند؛ جنبه‌های حقوقی را با منابع رسمی کنترل کنید.
مثال: برگشت چک واگذارشده به بانک
شرکتی چک ۳۵۰ میلیون ریالی مشتری را برای وصول به بانک می‌سپارد و آن را به حساب اسناد در جریان وصول می‌برد. چک به دلیل کسری موجودی برگشت می‌خورد و بانک گواهی عدم پرداخت صادر می‌کند. سند زیر چک را از اسناد در جریان وصول خارج و به حساب چکهای برگشتی مشتری منتقل می‌کند.
| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| چکهای برگشتی (طلب از مشتری) | ۳۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| اسناد در جریان وصول | ۳۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |