حسابداری دوطرفه

هر رویداد مالی دو طرف دارد: چیزی وارد می‌شود و چیزی خارج می‌شود، یا یک منبع با ادعایی روی همان منبع همراه است. خرید لپ‌تاپ به‌صورت نقد، اثاثه را زیاد و صندوق را کم می‌کند؛ وام گرفتن از بانک هم موجودی بانک و هم تسهیلات دریافتی را افزایش می‌دهد. در حسابداری دوطرفه هر دو طرف در یک سند، با یک تاریخ و یک مبلغ ثبت می‌شوند.

اهمیت این روش در خودکنترلی آن است. اگر جمع بدهکار و بستانکار برابر نباشد، جایی اشتباه وارد شده و تراز آزمایشی فوراً آن را نشان می‌دهد. از همین ثبت‌ها ترازنامه و صورت سود و زیان کامل هم ساخته می‌شود؛ کاری که دفتر یک‌طرفه نقدی از پسش برنمی‌آید.

خطاهای رایج عبارت‌اند از ثبت هر دو ردیف در یک طرف، شکستن یک رویداد در دو سند که هیچ‌وقت با هم تطبیق داده نمی‌شوند و استفاده از حساب معلق برای تراز کردن اجباری سند. نرم‌افزاری که اجازه قطعی کردن سند ناتراز را نمی‌دهد دو خطای اول را از بین می‌برد. راهنمای حسابداری دوطرفه و سند حسابداری قواعد را مرحله به مرحله توضیح می‌دهد.

فروشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال کالا می‌خرد، ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال را نقد می‌پردازد و ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال به فروشنده بدهکار می‌ماند. موجودی کالا ۵۰۰ میلیون ریال زیاد می‌شود، صندوق ۲۰۰ میلیون ریال کم می‌شود و حساب‌های پرداختنی ۳۰۰ میلیون ریال بالا می‌رود. جمع بدهکار و بستانکار هر دو ۵۰۰ میلیون ریال است.