تعریف
بدهکار ثبتی است در سمت چپ حساب. بدهکار شدن، حساب‌های دارایی و هزینه را افزایش و حساب‌های بدهی، حقوق مالکانه و درآمد را کاهش می‌دهد. هر سند حسابداری دست‌کم یک ردیف بدهکار دارد و جمع ردیف‌های بدهکار آن باید با جمع ردیف‌های بستانکار برابر باشد تا سند تراز شود.
توضیح بیشتر
بدهکار به معنای خوب یا بد، یا خروج پول نیست؛ فقط یک جایگاه است: ستون چپ حساب. اینکه بدهکار شدن مانده را زیاد یا کم کند به نوع حساب بستگی دارد. صندوق دارایی است، پس دریافت وجه نقد بدهکار صندوق است؛ وام بدهی است، پس بازپرداخت آن هم بدهکار حساب وام است چون بدهی را کم میکند.
صورت‌حساب بانک اغلب باعث سردرگمی میشود. وقتی بانک می‌گوید حساب شما را بستانکار کرده، از دید خودش به شما بدهکار شده است. در دفاتر شما همان واریز، بدهکار شدن حساب بانک (دارایی) است.
ساده‌ترین راه به خاطر سپردن قاعده، معادله گسترده حسابداری است: دارایی‌ها و هزینه‌ها در طرف بدهکار، بدهی‌ها و حقوق مالکانه و درآمدها در طرف بستانکار. قرینه آن را در بستانکار ببینید و با ابزار کنترل تراز سند سندتان را امتحان کنید.
فرمول
دارایی‌ها + هزینه‌ها = بدهی‌ها + حقوق مالکانه + درآمدها
طرف بدهکار (چپ) ← → طرف بستانکار (راست)
مثال: پرداخت اجاره ماهانه
کسب‌وکاری ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال اجاره ماهانه را از حساب بانکی می‌پردازد. هزینه اجاره زیاد میشود، پس بدهکار میشود؛ موجودی بانک (دارایی) کم میشود، پس بستانکار میشود.
| شرح حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| هزینه اجاره | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| بانک، حساب جاری | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |