تعریف
بهای تمامشده کالای ساختهشده کل بهای تولید کالاهایی است که در دوره تکمیل شده‌اند: مواد مستقیم مصرفی، دستمزد مستقیم و سربار ساخت، تعدیل‌شده با تغییر موجودی کالای در جریان ساخت. این مبلغ به کالای ساختهشده منتقل میشود و پل میان مخارج تولید و بهای تمامشده کالای فروش‌رفته در شرکت‌های تولیدی است.
توضیح بیشتر
محاسبه سه لایه دارد. اول، مواد مستقیم مصرفی برابر موجودی مواد اول دوره به‌علاوه خرید منهای موجودی مواد پایان دوره است. دوم، بهای تولید با افزودن دستمزد مستقیم و سربار به دست میآید. سوم، بهای تمامشده کالای ساختهشده با تعدیل کالای در جریان ساخت اول و پایان دوره محاسبه میشود.
بهای تمامشده کالای فروش‌رفته سپس موجودی کالای ساختهشده اول دوره را اضافه و پایان دوره را کم می‌کند. اشتباه گرفتن این دو رایج است: ساختهشده یعنی آنچه تکمیل کردید و فروش‌رفته یعنی آنچه فروختید. صورت بهای تمامشده از یادداشت‌های رایج صورت‌های مالی شرکت‌های تولیدی ایرانی است.
حسابدار من صورت بهای تمامشده کالای ساختهشده و فروش‌رفته را از اسناد قطعی انبار و تولید می‌سازد تا ارقام بدون کاربرگ اکسل با دفاتر حسابداری صنعتی و انبار تطبیق داشته باشد.
فرمول
مواد مستقیم مصرفی = موجودی مواد اول دوره + خرید - موجودی مواد پایان دوره
بهای تمامشده کالای ساختهشده = مواد مصرفی + دستمزد مستقیم + سربار + کالای در جریان اول دوره - کالای در جریان پایان دوره
بهای تمامشده کالای فروش‌رفته = کالای ساختهشده اول دوره + بهای کالای ساختهشده - کالای ساختهشده پایان دوره
مثال: صورت بهای تمامشده (میلیون ریال)
ارقام سالانه یک تولیدی کوچک:
| شرح | مبلغ |
|---|---|
| موجودی مواد اول دوره + خرید - موجودی مواد پایان دوره | ۲۰۰ + ۱٬۳۰۰ - ۳۰۰ = ۱٬۲۰۰ |
| دستمزد مستقیم | ۸۰۰ |
| سربار ساخت | ۶۰۰ |
| هزینههای تولید | ۲٬۶۰۰ |
| اضافه کالای در جریان اول دوره، کسر پایان دوره | + ۲۵۰ - ۳۵۰ |
| بهای تمامشده کالای ساختهشده | ۲٬۵۰۰ |
| اضافه کالای ساختهشده اول دوره، کسر پایان دوره | + ۴۰۰ - ۵۰۰ |
| بهای تمامشده کالای فروش‌رفته | ۲٬۴۰۰ |