---
title: "قالب تراز آزمایشی شش‌ستونی با مثال عددی"
description: "قالب رایگان تراز آزمایشی شش‌ستونی در اکسل و CSV: مانده اول دوره، گردش بدهکار و بستانکار و مانده پایان دوره هر حساب، با مثال عددی تراز و قابل کنترل."
canonical: https://hesabdar.my/templates/trial-balance-template
language: fa
publisher: "حسابدار من"
updated: 2026-11-06
---

# قالب تراز آزمایشی شش‌ستونی با مثال عددی

> قالب رایگان تراز آزمایشی شش‌ستونی در اکسل و CSV: مانده اول دوره، گردش بدهکار و بستانکار و مانده پایان دوره هر حساب، با مثال عددی تراز و قابل کنترل.

قالب تراز آزمایشی همه حساب‌ها را با مانده‌شان فهرست می‌کند تا برابری جمع بدهکار و بستانکار ثابت شود. در تراز شش‌ستونی برای هر حساب مانده اول دوره، گردش بدهکار و بستانکار دوره و مانده پایان دوره دیده می‌شود. این فایل رایگان اکسل و CSV یک مثال ۱۷ حسابی تراز دارد.

دانلود: [اکسل (.xlsx)](https://hesabdar.my/templates/files/trial-balance-template.xlsx), [CSV (UTF-8)](https://hesabdar.my/templates/files/trial-balance-template.csv)

## شش ستون تراز چطور کار می‌کنند؟

هر حساب یک بار می‌آید. مانده پایان دوره برابر است با مانده اول دوره به‌علاوه گردش بدهکار منهای گردش بستانکار؛ اگر حاصل مثبت باشد در ستون بدهکار و اگر منفی باشد در ستون بستانکار نوشته می‌شود.

سه جفت ستون باید جداگانه تراز باشند: مانده اول دوره، گردش دوره و مانده پایان دوره. اگر جفت گردش تراز نباشد سندی ناتراز ثبت شده است؛ اگر فقط مانده پایان دوره اختلاف دارد، مانده یک حساب اشتباه محاسبه شده است.

| جفت ستون | بدهکار | بستانکار |
| --- | --- | --- |
| مانده اول دوره | ۲۲٬۸۰۰ | ۲۲٬۸۰۰ |
| گردش دوره | ۴۴٬۵۸۰ | ۴۴٬۵۸۰ |
| مانده پایان دوره | ۳۴٬۳۸۰ | ۳۴٬۳۸۰ |

## مثال داخل فایل چه چیزی را نشان می‌دهد؟

مثال، یک ماه از فعالیت یک شرکت بازرگانی کوچک است: ۱۰ میلیارد ریال فروش نسیه با ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده، ۶٫۱ میلیارد ریال خرید کالا به‌علاوه مالیات خرید، وصول از مشتریان، پرداخت به تأمین‌کنندگان، حقوق، اجاره، تبلیغات، پرداخت مالیات ارزش افزوده دوره قبل و استهلاک. کدها از [سرفصل حساب‌های استاندارد ایران](https://hesabdar.my/templates/iranian-chart-of-accounts) آمده‌اند و حساب‌های درآمد و هزینه سال را با مانده صفر شروع می‌کنند.

ستون‌های مانده پایان دوره مواد خام صورت‌های مالی‌اند: دارایی‌ها و هزینه‌ها مانده بدهکار و بدهی‌ها، حقوق مالکانه و درآمدها مانده بستانکار دارند. مانده در طرف غیرعادی، مثل مانده بستانکار حساب بانک، ارزش بررسی دوباره دارد. [مانده طبیعی حساب](https://hesabdar.my/glossary/normal-balance) را ببینید.

## تراز بودن تراز آزمایشی چه چیزی را ثابت نمی‌کند؟

تراز آزمایشی تراز فقط نشان می‌دهد هر سند بدهکار و بستانکار برابر داشته است. این خطاها را نشان نمی‌دهد:

- ثبت در حساب اشتباه؛ مثلاً هزینه اجاره در حساب آب و برق.
- رویدادی که اصلاً ثبت نشده یا دو بار ثبت شده است.
- دو خطای هم‌مبلغ در دو طرف که یکدیگر را خنثی می‌کنند.
- اسناد اصلاحی پایان دوره مثل هزینه‌های پرداختنی و استهلاک. برای پوشش آنها از [چک‌لیست بستن حساب‌های ماهانه](https://hesabdar.my/templates/month-end-close-checklist) استفاده کنید.

## تراز دو، چهار و شش‌ستونی در حسابدار من

ساختن تراز با دست یعنی رونویسی مانده از همه دفاتر و امید به اینکه چیزی جا نیفتاده باشد. [حسابدار من](https://hesabdar.my/features) تراز آزمایشی را از اسناد قطعی و برای هر بازه تاریخی در قالب دو، چهار یا شش ستون می‌سازد و خروجی چاپی و CSV می‌دهد. این قالب بیشتر برای یادگیری فرمت، بررسی دفاتر یک مشتری یا آماده کردن مانده افتتاحیه پیش از انتقال به نرم‌افزار به کار می‌آید.

## پیش‌نمایش

| کد حساب | نام حساب | بدهکار اول دوره | بستانکار اول دوره | گردش بدهکار | گردش بستانکار | مانده بدهکار | مانده بستانکار |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1103 | بانک: حساب جاری اصلی | 5000000000 |  | 10950000000 | 8530000000 | 7420000000 |  |
| 1301 | حساب‌های دریافتنی تجاری | 3600000000 |  | 11000000000 | 10950000000 | 3650000000 |  |
| 1504 | کالای خریداری‌شده برای فروش | 5200000000 |  | 6100000000 | 5840000000 | 5460000000 |  |
| 1404 | مالیات و عوارض ارزش افزوده خرید |  |  | 610000000 |  | 610000000 |  |
| 2104 | ماشین‌آلات و تجهیزات | 9000000000 |  |  |  | 9000000000 |  |
| 2203 | استهلاک انباشته ماشین‌آلات و تجهیزات |  | 2700000000 |  | 150000000 |  | 2850000000 |
| 3101 | حساب‌های پرداختنی تجاری |  | 4100000000 | 5800000000 | 6710000000 |  | 5010000000 |
| 3201 | حقوق و دستمزد پرداختنی |  |  | 1400000000 | 1400000000 |  |  |
| 3205 | مالیات و عوارض ارزش افزوده فروش |  | 480000000 | 480000000 | 1000000000 |  | 1000000000 |
| 5101 | سرمایه ثبت‌شده |  | 10000000000 |  |  |  | 10000000000 |
| 5301 | سود (زیان) انباشته |  | 5520000000 |  |  |  | 5520000000 |
| 6101 | فروش کالا |  |  |  | 10000000000 |  | 10000000000 |
| 7101 | بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته |  |  | 5840000000 |  | 5840000000 |  |
| 8101 | حقوق و دستمزد |  |  | 1400000000 |  | 1400000000 |  |
| 8201 | هزینه اجاره |  |  | 600000000 |  | 600000000 |  |
| 8301 | هزینه تبلیغات و بازاریابی |  |  | 250000000 |  | 250000000 |  |
| 8401 | هزینه استهلاک دارایی‌های ثابت مشهود |  |  | 150000000 |  | 150000000 |  |
|  | جمع | 22800000000 | 22800000000 | 44580000000 | 44580000000 | 34380000000 | 34380000000 |

## مراحل تهیه تراز آزمایشی شش‌ستونی

1. **فهرست حساب‌ها**: همه حساب‌های قابل ثبتی را که مانده اول دوره یا گردش دارند از کدینگ حساب‌ها بنویسید.
2. **مانده اول دوره**: مانده هر حساب در ابتدای دوره را در ستون بدهکار یا بستانکار اول دوره بنویسید.
3. **گردش دوره**: جمع بدهکار و بستانکار ثبت‌شده در هر حساب طی دوره را وارد کنید.
4. **مانده پایان دوره**: مانده اول دوره به‌علاوه بدهکار منهای بستانکار؛ حاصل مثبت بدهکار و حاصل منفی بستانکار است.
5. **کنترل سه جمع**: جمع هر جفت ستون باید برابر باشد؛ پیش از تهیه صورت‌های مالی هر اختلافی را پیگیری کنید.

## پرسش‌های متداول

### فرق تراز دوستونی و شش‌ستونی چیست؟

تراز دوستونی فقط مانده بدهکار یا بستانکار پایان دوره هر حساب را نشان می‌دهد. تراز شش‌ستونی مانده اول دوره و گردش بدهکار و بستانکار دوره را هم دارد و نشان می‌دهد مانده هر حساب از کجا آمده است.

### آیا حساب‌های درآمد و هزینه هم در تراز آزمایشی می‌آیند؟

بله. پیش از بستن حساب‌ها در پایان سال، حساب‌های موقت درآمد و هزینه مانده دارند و در تراز آزمایشی می‌آیند. پس از سند اختتامیه مانده آنها صفر می‌شود و نتیجه در سود (زیان) انباشته می‌نشیند.

### چرا تراز آزمایشی من تراز نمی‌شود؟

معمولاً سندی با بدهکار و بستانکار نابرابر ثبت شده، مانده‌ای در ستون اشتباه نوشته شده یا حسابی جا افتاده است. اختلاف بخش‌پذیر بر ۹ اغلب از جابه‌جایی ارقام است و نصف اختلاف ممکن است مبلغی باشد که در طرف اشتباه ثبت شده.

### آیا تراز آزمایشی جزو صورت‌های مالی است؟

خیر. تراز آزمایشی گزارش کاری داخلی برای کنترل دفاتر و تهیه ترازنامه و صورت سود و زیان است و خودش صورت مالی منتشرشده به حساب نمی‌آید.