---
title: "درآمد عملیاتی"
description: "درآمد عملیاتی چیست، در مبنای تعهدی چه زمانی شناسایی می‌شود، چه تفاوتی با وجه دریافتی دارد و چطور فروش نسیه با مالیات بر ارزش افزوده ثبت می‌شود."
canonical: https://hesabdar.my/glossary/revenue
language: fa
publisher: "حسابدار من"
updated: 2026-11-06
---

# درآمد عملیاتی

> درآمد عملیاتی چیست، در مبنای تعهدی چه زمانی شناسایی می‌شود، چه تفاوتی با وجه دریافتی دارد و چطور فروش نسیه با مالیات بر ارزش افزوده ثبت می‌شود.

درآمد عملیاتی درآمدی است که واحد تجاری از فعالیت‌های اصلی خود مثل فروش کالا یا ارائه خدمات به دست می‌آورد. در مبنای تعهدی، درآمد زمانی شناسایی می‌شود که کنترل کالا یا خدمت به مشتری منتقل شود و به مبلغی که واحد تجاری انتظار دریافتش را دارد، صرف‌نظر از زمان دریافت وجه.

استاندارد درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان یک الگوی پنج‌مرحله‌ای دارد: شناسایی قرارداد، شناسایی تعهدات عملکرد، تعیین مبلغ معامله، تخصیص آن به تعهدات و شناسایی درآمد هنگام ایفای هر تعهد. برای بیشتر کسب‌وکارهای کوچک یعنی درآمد هنگام تحویل کالا یا انجام خدمت ثبت می‌شود.

درآمد با وجه نقد یکی نیست. فروش نسیه امروز درآمد است و بعداً نقد می‌شود، اما پیش‌دریافت از مشتری امروز نقد است و بعداً درآمد می‌شود و تا آن زمان [پیش‌دریافت](https://hesabdar.my/glossary/deferred-revenue) است. مالیات بر ارزش افزوده‌ای که از خریدار گرفته می‌شود هرگز درآمد نیست. درآمد در بالای [صورت سود و زیان](https://hesabdar.my/glossary/income-statement) گزارش می‌شود.

## مثال: ثبت فروش نسیه

یک پخش‌کننده کالایی به مبلغ ۱۲۰ میلیون ریال به‌علاوه ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده نسیه می‌فروشد. هنگام تحویل، ۱۲۰ میلیون ریال درآمد، ۱۲ میلیون ریال مالیات بر ارزش افزوده پرداختنی و ۱۳۲ میلیون ریال طلب از مشتری ثبت می‌شود. نرخ مالیات را با آخرین قانون بودجه کنترل کنید.

| حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
| --- | --- | --- |
| حساب‌های دریافتنی تجاری | ۱۳۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |  |
| فروش |  | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| مالیات بر ارزش افزوده فروش |  | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |

### فرق درآمد عملیاتی و درآمد غیرعملیاتی چیست؟

درآمد عملیاتی از فعالیت اصلی کسب‌وکار مثل فروش کالا به دست می‌آید. درآمد غیرعملیاتی از فعالیت‌های جانبی است، مثل سود سپرده بانکی یا سود فروش دارایی ثابت.

### آیا درآمد همان سود است؟

خیر. درآمد مبلغ فروش قبل از کسر هر هزینه‌ای است و سود آن چیزی است که پس از کسر بهای تمام‌شده و سایر هزینه‌ها باقی می‌ماند.

راهنما: https://hesabdar.my/guides/financial-statements