---
title: "مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش"
description: "مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش چیست، اعتبار مالیاتی چطور از مالیات فروش کسر می‌شود، ثبت آن‌ها در دفاتر، شرایط پذیرش اعتبار و مثال اظهارنامه فصلی."
canonical: https://hesabdar.my/glossary/input-and-output-vat
language: fa
publisher: "حسابدار من"
updated: 2026-11-06
---

# مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش

> مالیات بر ارزش افزوده خرید و فروش چیست، اعتبار مالیاتی چطور از مالیات فروش کسر می‌شود، ثبت آن‌ها در دفاتر، شرایط پذیرش اعتبار و مثال اظهارنامه فصلی.

مالیات بر ارزش افزوده فروش مالیاتی است که مودی هنگام فروش کالا یا خدمات مشمول از خریدار دریافت می‌کند و مالیات بر ارزش افزوده خرید مالیاتی است که هنگام خرید به فروشنده می‌پردازد. در هر دوره، مودی مالیات فروش را پس از کسر اعتبار مالیاتی خرید به سازمان امور مالیاتی می‌پردازد یا مازاد را مطالبه می‌کند.

در دفاتر، مالیات فروش به حساب مالیات بر ارزش افزوده فروش (بدهی) بستانکار و مالیات خرید به حساب مالیات بر ارزش افزوده خرید (دارایی) بدهکار می‌شود؛ هیچ‌کدام درآمد یا هزینه نیست، چون مودی فقط مالیات را برای دولت وصول می‌کند. در پایان هر دوره، دو مانده با هم تهاتر و مبلغ قابل پرداخت مشخص می‌شود.

طبق قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، اعتبار مالیاتی خرید اصولاً بر پایه صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت‌شده در [سامانه مودیان](https://hesabdar.my/glossary/taxpayer-system) پذیرفته می‌شود. نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده در قانون بودجه هر سال تعیین می‌شود؛ پیش از محاسبه، نرخ سال جاری را از منابع رسمی کنترل کنید و از [ماشین حساب ارزش افزوده](https://hesabdar.my/tools/vat-calculator) کمک بگیرید.

```
مالیات قابل پرداخت = مالیات بر ارزش افزوده فروش - اعتبار مالیاتی خرید
مالیات فروش = مبلغ فروش بدون مالیات × نرخ مالیات
```

## مثال: اظهارنامه فصلی با نرخ ۱۰ درصد

یک شرکت بازرگانی در یک فصل ۳۰ میلیارد ریال فروش و ۱۸ میلیارد ریال خرید مشمول، هر دو بدون مالیات، دارد. با نرخ فرضی ۱۰ درصد، مالیات فروش ۳ میلیارد ریال، اعتبار مالیاتی خرید ۱٫۸ میلیارد ریال و مالیات قابل پرداخت ۱٫۲ میلیارد ریال است.

| شرح | مبلغ بدون مالیات (میلیون ریال) | مالیات (میلیون ریال) |
| --- | --- | --- |
| فروش (مالیات فروش) | ۳۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۰۰ |
| خرید (اعتبار مالیاتی) | ۱۸٬۰۰۰ | ۱٬۸۰۰ |
| مالیات قابل پرداخت |  | ۱٬۲۰۰ |

### آیا مالیات بر ارزش افزوده خرید هزینه است؟

اگر قابل کسر باشد خیر؛ طلب از سازمان امور مالیاتی است. فقط وقتی قانون اجازه کسر نمی‌دهد، جزو بهای خرید یا هزینه می‌شود.

### اگر اعتبار مالیاتی خرید از مالیات فروش بیشتر شود؟

مودی بستانکار مالیاتی می‌شود و طبق مقررات، مازاد به دوره بعد منتقل یا مسترد می‌شود.