---
title: "صورت سود و زیان"
description: "صورت سود و زیان چیست، ارائه بر اساس کارکرد و ماهیت هزینه چه تفاوتی دارد، اقلام اصلی از درآمد عملیاتی تا سود خالص کدام‌اند، به‌همراه یک مثال عددی کامل."
canonical: https://hesabdar.my/glossary/income-statement
language: fa
publisher: "حسابدار من"
updated: 2026-11-06
---

# صورت سود و زیان

> صورت سود و زیان چیست، ارائه بر اساس کارکرد و ماهیت هزینه چه تفاوتی دارد، اقلام اصلی از درآمد عملیاتی تا سود خالص کدام‌اند، به‌همراه یک مثال عددی کامل.

صورت سود و زیان درآمدها، هزینه‌ها و سود یا زیان حاصل یک کسب‌وکار را برای یک دوره، مثل یک ماه یا یک سال، گزارش می‌کند. در ارائه بر اساس کارکرد، از درآمد عملیاتی شروع می‌شود و با کسر بهای تمام‌شده، سود ناخالص، هزینه‌های عملیاتی، هزینه‌های مالی و مالیات به سود خالص می‌رسد.

هزینه‌ها را می‌توان بر اساس کارکرد (بهای تمام‌شده، فروش و توزیع، اداری و عمومی) یا بر اساس ماهیت (مواد، حقوق، استهلاک) طبقه‌بندی کرد. طبقه‌بندی بر اساس کارکرد حاشیه‌ها را روشن‌تر نشان می‌دهد و در ایران رایج‌تر است؛ ارائه بر اساس ماهیت برای کسب‌وکار کوچک ساده‌تر است. هر کدام را انتخاب کنید، بین دوره‌ها ثابت نگه دارید.

جمع‌های میانی داستان را تعریف می‌کنند. حاشیه سود ناخالص قدرت قیمت‌گذاری و کارایی تولید را نشان می‌دهد؛ سود عملیاتی نشان می‌دهد کسب‌وکار اصلی هزینه‌های سربار را می‌پوشاند یا نه؛ سود خالص همان چیزی است که پس از هزینه مالی و مالیات برای مالکان می‌ماند. مقایسه هر کدام با سال قبل یا بودجه از هر عدد منفردی مفیدتر است.

یادتان باشد سود با نقد یکی نیست. در [مبنای تعهدی](https://hesabdar.my/glossary/accrual-basis)، فروش نسیه هنگام تحویل درآمد است حتی اگر مشتری سه ماه بعد بپردازد. [صورت جریان‌های نقدی](https://hesabdar.my/glossary/cash-flow-statement) این فاصله را توضیح می‌دهد.

```
سود ناخالص = درآمد عملیاتی - بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی
سود عملیاتی = سود ناخالص - هزینه‌های فروش، اداری و عمومی
سود خالص = سود عملیاتی + سایر درآمدها - هزینه‌های مالی - مالیات بر درآمد
```

## مثال: صورت سود و زیان بر اساس کارکرد

یک شرکت پخش با ۵۰ میلیارد ریال درآمد، ۳٫۸ میلیارد ریال سود خالص دارد؛ یعنی حاشیه سود خالص ۷٫۶ درصد (ارقام به میلیون ریال).

| سطر | مبلغ |
| --- | --- |
| درآمدهای عملیاتی | ۵۰٬۰۰۰ |
| بهای تمام‌شده درآمدهای عملیاتی | (۳۲٬۰۰۰) |
| **سود ناخالص** | **۱۸٬۰۰۰** |
| هزینه‌های فروش و توزیع | (۵٬۵۰۰) |
| هزینه‌های اداری و عمومی | (۷٬۰۰۰) |
| **سود عملیاتی** | **۵٬۵۰۰** |
| هزینه‌های مالی | (۷۰۰) |
| مالیات بر درآمد | (۱٬۰۰۰) |
| **سود خالص** | **۳٬۸۰۰** |

### چرا سود با موجودی بانک فرق دارد؟

سود، درآمد را هنگام تحقق و هزینه را هنگام وقوع حساب می‌کند. وجه نقد وقتی جابه‌جا می‌شود که مشتری و فروشنده پرداخت کنند و با وام، خرید دارایی و برداشت مالکان هم که در سود نیستند تغییر می‌کند.

### فرق سود ناخالص و سود خالص چیست؟

سود ناخالص فقط بهای تمام‌شده را از درآمد کم می‌کند. سود خالص پس از کسر همه هزینه‌های عملیاتی، مالی و مالیات به دست می‌آید.

راهنما: https://hesabdar.my/guides/financial-statements