---
title: "مقدار اقتصادی سفارش (EOQ)"
description: "مقدار اقتصادی سفارش یا EOQ چیست، فرمول آن با هزینه سفارش‌دهی و نگهداری، تعداد سفارش در سال و هزینه کل، همراه با فرض‌های مدل و یک مثال عددی ساده."
canonical: https://hesabdar.my/glossary/economic-order-quantity
language: fa
publisher: "حسابدار من"
updated: 2026-11-06
---

# مقدار اقتصادی سفارش (EOQ)

> مقدار اقتصادی سفارش یا EOQ چیست، فرمول آن با هزینه سفارش‌دهی و نگهداری، تعداد سفارش در سال و هزینه کل، همراه با فرض‌های مدل و یک مثال عددی ساده.

مقدار اقتصادی سفارش (EOQ) اندازه سفارشی است که جمع هزینه سفارش‌دهی و هزینه نگهداری موجودی را برای کالایی با تقاضای یکنواخت به حداقل می‌رساند. برابر است با جذر دو برابر تقاضای سالانه ضرب در هزینه هر سفارش، تقسیم بر هزینه نگهداری سالانه یک واحد. در این نقطه هزینه سفارش‌دهی و نگهداری سالانه برابرند.

هزینه سفارش‌دهی (پیگیری خرید، حمل، تخلیه و تحویل) با بزرگ‌تر شدن سفارش کم می‌شود و هزینه نگهداری (انبارداری، بیمه، هزینه سرمایه، ضایعات) زیاد می‌شود؛ EOQ نقطه تعادل را پیدا می‌کند. مدل فرض می‌کند تقاضا ثابت، هزینه هر سفارش و قیمت خرید ثابت و تأمین فوری است؛ پس آن را نقطه شروع بدانید و تخفیف حجمی، حداقل سفارش و زمان تحویل را هم لحاظ کنید.

در شرایط تورمی، هزینه سرمایه حبس‌شده در موجودی و انتظار افزایش قیمت هر دو در تصمیم خرید اثر دارند و ممکن است خرید بیشتر از EOQ منطقی باشد. EOQ را با نقطه سفارش (مصرف روزانه ضرب در زمان تحویل به‌علاوه موجودی اطمینان) ترکیب کنید. اندازه سفارش را با [ماشین حساب EOQ](https://hesabdar.my/tools/eoq-calculator) حساب کنید.

```
EOQ = √(۲ × D × S ÷ H)
تعداد سفارش در سال = D ÷ EOQ
هزینه کل سالانه = (D ÷ Q) × S + (Q ÷ ۲) × H
```

## مثال: سفارش کارتن کاغذ چاپ

یک پخش‌کننده سالانه ۲٬۴۰۰ کارتن کاغذ می‌فروشد (D). هزینه هر سفارش ۵ میلیون ریال (S) و هزینه نگهداری هر کارتن در سال ۶۰۰ هزار ریال (H) است. EOQ برابر √(۲ × ۲٬۴۰۰ × ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۶۰۰٬۰۰۰) = ۲۰۰ کارتن است؛ یعنی ۱۲ سفارش در سال و هزینه سفارش‌دهی و نگهداری هر کدام ۶۰ میلیون ریال.

### H در فرمول EOQ چیست؟

هزینه نگهداری یک واحد کالا در یک سال است که اغلب درصدی از بهای خرید در نظر گرفته می‌شود؛ مثلاً ۲۰ درصد از کالای ۳ میلیون ریالی یعنی ۶۰۰ هزار ریال در سال.

### EOQ با تخفیف حجمی چطور کار می‌کند؟

مستقیم نه. هزینه کل (بهای خرید به‌علاوه سفارش‌دهی و نگهداری) را در EOQ و در هر پله تخفیف حساب کنید و کمترین را انتخاب کنید.

راهنما: https://hesabdar.my/guides/inventory-cost-accounting