---
title: "حساب کاهنده"
description: "حساب کاهنده چیست، نمونه‌های رایج کاهنده دارایی، بدهی و درآمد کدام‌اند، چرا مبلغ اصلی را قابل مشاهده نگه می‌دارند و چند مثال سند حسابداری."
canonical: https://hesabdar.my/glossary/contra-account
language: fa
publisher: "حسابدار من"
updated: 2026-11-06
---

# حساب کاهنده

> حساب کاهنده چیست، نمونه‌های رایج کاهنده دارایی، بدهی و درآمد کدام‌اند، چرا مبلغ اصلی را قابل مشاهده نگه می‌دارند و چند مثال سند حسابداری.

حساب کاهنده مانده‌ای مخالف حساب اصلی خود دارد و آن را در صورت‌های مالی کاهش می‌دهد. برای نمونه، استهلاک انباشته مانده بستانکار دارد و از بهای تمام‌شده دارایی‌های ثابت کسر می‌شود. حساب کاهنده مبلغ اصلی را قابل مشاهده نگه می‌دارد و در عین حال رقم خالص را گزارش می‌کند.

استفاده از حساب کاهنده به‌جای کم کردن مستقیم حساب اصلی، اطلاعات را حفظ می‌کند. ترازنامه می‌تواند تجهیزات را به بهای ۵ میلیارد ریال منهای ۲ میلیارد ریال استهلاک انباشته نشان دهد، نه فقط ۳ میلیارد ریال؛ و خواننده می‌فهمد دارایی‌ها چقدر کهنه‌اند.

نمونه‌های رایج: کاهنده دارایی (استهلاک انباشته، ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول، ذخیره کاهش ارزش موجودی)، کاهنده درآمد (برگشت از فروش و تخفیفات) و کاهنده بدهی. هر کدام [مانده طبیعی](https://hesabdar.my/glossary/normal-balance) مخالف حساب اصلی‌اش را دارد.

در کدینگ، هر حساب کاهنده را درست زیر حسابی که کم می‌کند بگذارید و آن را کاهنده علامت بزنید تا جمع‌ها و نسبت‌های مالی درست حساب شوند.

## مثال: ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول

از ۴٬۵۰۰ میلیون ریال دریافتنی، انتظار می‌رود ۲۰۰ میلیون ریال وصول نشود. ذخیره (کاهنده دارایی) دریافتنی‌ها را به خالص ۴٬۳۰۰ میلیون ریال می‌رساند، بی‌آنکه هنوز طلب مشتری خاصی سوخت شود.

| شرح حساب | بدهکار (میلیون ریال) | بستانکار (میلیون ریال) |
| --- | --- | --- |
| هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول | ۲۰۰ |  |
| ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول (کاهنده) |  | ۲۰۰ |

### حساب کاهنده دارایی است یا بدهی؟

طبقه‌بندی حسابی را می‌گیرد که کم می‌کند. استهلاک انباشته با وجود مانده بستانکار در بخش دارایی‌ها ارائه می‌شود.

### چرا مستقیم از دارایی کم نکنیم؟

چون مبلغ ناخالص اطلاعات مفیدی است و افشای جداگانه بهای تمام‌شده و استهلاک انباشته دارایی‌های ثابت الزامی است.